تبلور یک کاستی
"بابا به جای این کارا یه کم به فکر محرومین باش و چیزایی بنویس که به درد اونا بخوره. مردمی که شاید نون شبم نداشته باشن."
من اقتصاد دان نیستم اما از همین الفبایی از اقتصاد که آموخته ام ، دست کم این کلمه را درک می کنم : مدل توسعه اقتصادی . مفهومی که همیشه در ذهنم تبلور یک کاستی است.
خیلی سخت نیست درک این مطلب که ما پس از گذشت ۲۷ سال از انقلاب هنوز به یک مدل توسعه اقتصادی که دست کم بخش قابل توجهی از تصمیم سازان نظام بر آن اجماع داشته باشند نرسیده ایم.
دوست عزیز !
تا زمانی که تکلیف خود را در طیف گسترده سوسیالیسم - لیبراسیم اقتصادی یا هر جای دیگر از هز طیفی از مدل های توسعه اقتصادی روشن نکرده باشیم نوشتن صد ها صفحه در باب محرومین و نان شبشان اگر برای من نان داشته باشد برای آنها آب هم نخواهد داشت.
تا زمانی که مفاهیم بسیط عدالت و توسعه را به کمیت هایی قابل سنجش و در نتیجه قابل برنامه ریزی تبدیل نکنیم و تکلیف خود را با هر یک از کمیت ها روشن نکنیم همزمان می توان هم شعار زدودن چهره فقر از جامعه داد و هم به رسیدن به قله های بلند پیشرفت دل خوش کرد. تورم تک رقمی ، نرخ بهره تک رقمی و نرخ بیکاری تک رقمی فقط در چنین شرایطی می تواند شعار همزمان یک طیف باشد. قوانین ضد انحصار ، قوانین حمایت از مصرف کننده ، حمایت از سرمایه گذار خارجی ، حمایت از تولید کننده داخلی ، سیاست درهای باز ، تثبیت نرخ ارز ، کاهش نرخ بهره ، یارانه چند میلیارد دلاری بنزین و ده ها سیاست متضاد اقتصادی دیگر همه و همه فقط به این دلیل همزمان در اقتصاد ما ساری و جاری است که نمی دانیم از تحقق عدالت و توسعه چه می خواهیم.
عدالت ، توسعه ، افزایش درآمد ملی ، رشد صادرات ، رونق تولید ، رفاه عمومی ، کاهش فساد ، اشتغال ، باز توزیع درآمد ، پیشرفت تکنولوژیک ، کاهش فاصله طبقاتی ، اصلاح ضریب جینی و ... همه از مفاهیمی است که نمی توان حسن ذاتی آنها را انکار کرد. اما اقتصاد را علم ملال آور دانسته اند چرا که این میوه های انتزاعی را به سادگی نمی شود در یک سبد از برنامه ریزی جمع کرد. باید دست به انتخاب زد. تلخ است اما گریزی نیست.
اگر دولتی همه این میوه ها را در شعارهایش داشت به تحقق همه اش باید شک کرد و نه حتی برخی..
دوست عزیزم تا زمانی که مدلی جامع و روشن برای توسعه اقتصادی کشور طراحی و ارائه نشود نه می توان دم از عدالت زد نه چشم امید به توسعه پایدار و همه جانبه داشت.
